SubscribeRSS by Email


Wilders is geen NSB-er (I): De moderne burger

27 april, 2009
Huub
Politiek, nederland

zijderveld 100x100 Wilders is geen NSB er (I): De moderne burger Socioloog Anton Zijderveld was vandaag in het nieuws. Hij nam afstand van het CDA, omdat die zou flirten met de PVV. Hij vergeleek onder andere bij Pauw en Witteman de “partij” van Wilders met de NSB. Een vergelijking die op vele punten fout gaat. Op de eerste plaats omdat door de associatie met de Tweede Wereldoorlog al elk debat onmogelijk maakt. Godwins zijn nooit goed. Maar ook omdat de vergelijking gewoon niet klopt. Vandaag een eerste fout: de burger van nu is niet de burger van de jaren ‘30.

Als er iets kenmerkend was voor de politiek van de 20e eeuw was het wel  de massabeweging. Zeker tot aan de jaren ‘60. Communisme, nationaal-socialisme, maar ook de Nederlandse RK en sociaal-democratische zuilen waren massabewegingen. Optochten, jeugdbewegingen, dagbladen, tv-stations, de hele mikmak. U kent het wel, minimaal van Lijpharts Verzuiling, pacificatie en kentering in de Nederlandse politiek . Dus ook de NSB. Niet zo heel lang succesvol, maar zeker zo geprobeerd. Burgers in de jaren ‘30 volgden, simpel gezegd, de smaak van hun massaclub.

De moderne burger

De moderne burger doet niet meer aan massabewegingen. Via internet en een heleboel gefragmenteerde andere media licht de burger zich tegenwoordig in. Zeker de PVV vertegenwoordigt geen massabeweging. Het is geen partij en geen heeft geen van oudsher gelieerde omroepen. Ze hebben wél sommige schreeuwlelijks op Geenstijl achter zich en de idioten die zich op sites als Het Vrije Volk, Elsevier.nl en Hoeiboei verzamelen. Die fungeren wel als stormtroepen op internet, maar dat is niet gecoördineerd, noch geregisseerd.

Let op: dit is wat anders dan dat ie niet veel volgelingen heeft. Wilders staat hoog in de peilingen. Maar dat is irrelevant. De burger van nu wisselt om de haverklap van omroep, van baan, van partij. Dat deden ze bij de NSB kortstondig ook. Maar de burger is nog veel wispelturiger dan in de jaren ‘30. Het is vooral geen kuddedier. De NSB was daarentegen een corporatistische partij. De moderne burger en zeker de Wilders stemmer gruwt daarvan. Het wil individueel gehoord worden, en individuele keuzes maken. Daar had Zijderveld dan weer helemaal gelijk in. Dat Wilders die individuele keuzes moslims niet toestaat, niet echt voor de vrijheid van meningsuiting is  en liever knieschoten uitdeelt dan echte oplossingen biedt is wat anders. Wilders is geen NSB-er en zijn achterban zeker niet.

Update: Zijderveld bij Pauw en Witteman.

Gaat heen en vermenigvuldig deze mening:
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Google
  • LinkedIn
  • Live
  • NuJIJ
  • StumbleUpon
  • Technorati
  • TwitThis
  • eKudos
  • E-mail this story to a friend!
  • Print this article!
8 Reacties
Tags , , , , ,
TrackBack URL

8 Reacties

  1. henk  •  april 28, 2009 @02:12

    Je commentaar is net zo naief en stom als men gaf in de jaren dertig op de NSB.

  2. Brian4all  •  april 28, 2009 @06:03

    Er is een vacature voor je op de PR-afdeling van de PVV.

  3. wim  •  april 28, 2009 @08:45

    Bovenstaande types lezen ook alleen maar wat ze willen lezen. Daar zijn beide kanten van het spectrum goed in. Henk en Brian, ga demonstreren voor heropening van Vrankrijk. Mogen jullie ook wat futiels doen.

  4. Michael  •  april 28, 2009 @09:39

    Je stelt dat de associatie met WOII elk debat onmogelijk maakt. Maar juist het in stand houden van dit taboe staat een nuchtere, rationele beschouwing in de weg. NSB-er is een scheldwoord, omdat we niet aan de NSB kunnen denken, zonder ook te denken aan de oorlog, dus de Holocaust. En niet NSB, maar ook de term extreemrechts toept dit gevoel op. Toch zou iedereen wiens blik niet gekleurd wordt door deze historische context meteen de parallellen zien tussen de populistische bewegingen van nu (want Zijderveld doelt ook op Verdonk)en de NSB.

    Dit stuk lijkt ons ervan te willen overtuigen dat de Nederlanders echt niet binnenkort met vlaggen, vaandels en strijdliederen achter hun leider aanlopen om bevolkingsgroepen uit te roeien. Dat is echter ook niet beweerd.

    Zijderveld is een sociaal-wetenschapper en kijkt op een nuchtere, in dit geval politicologische manier naar deze kwestie. De PVV en de NSB bevinden zich qua opvattingen in de zelfde hoek van het politieke spectrum. Als de NSB in het hedendaagse KiesKompas zou worden opgenomen, rechtsonder: zeer rechts en conservatief. Ook onderzoekers van de Universiteit van Leiden kwamen tot de conclusie dat de PVV zonder meer extreem rechts is te noemen (Monitor Racisme en Extremisme, 2008). Deze ideologie kenmerkt zich vooral door een sterke positieve houding naar de ‘ingroup’ gecombineerd door een sterke afkeer van de ‘outgroup’ en de wens om bevolkingsgroepen uit te willen sluiten van bepaalde rechten. De tweede overeenkomst is, dat zowel de PVV als TON geen democratische partijen zijn, maar net als de NSB ‘bewegingen’ waarbij de leider het voor het zeggen heeft. Daarmee komen we op het derde kenmerk: de klassieke sterke leider. Niet voor niets wordt in het dagelijkse taalgebruik de PVV vaak kortweg ‘Wilders’ genoemd. De PVV is geconcentreerd rondom één sterke leider die zich voortdurend als moedig en krachtig wil profileren, ferme taal uit en zijn opponenten daarom consequent ‘laf’, ‘zwak’ of ‘gek’ noemt. Wilders is binnen de PVV alleenheerser. Ieder debat dat afbreuk zou kunnen doen aan zijn imago als sterke leider vermijdt hij, desnoods door demonstratief weg te lopen.

    Natuurlijk zijn er ook veel verschillen, en die willen we als Nederlanders graag benadrukken. Zijderveld heeft groot gelijk dat er een gevaar schuilt in extreem rechtse, populistische bewegingen. Dat gevaar hoeft niet direct een nieuwe Holocaust te betekenen.

  5. jan  •  april 28, 2009 @10:22

    De NSB lijkt veel meer op de huidige SP dan op de PVV.
    De PVV is conservatief dekt de lading veel beter.
    Voor de PVV geldt eerder, onbekend maakt onbemind.
    Het is duidelijk dat de PVV buiten het spectrum valt van de gevestigde orde.
    De redenering: Er schuilt gevaar in extreem rechts => PVV is extreem rechts is te doorzichtig en te simplistisch. De gevestigde orde heeft dit geintje al een keer eerder geflikt.
    Over gevaar gesproken, de meeste kogels komen nog altijd van links.

  6. Gil y Gil  •  april 28, 2009 @10:40

    Je kunt hier wel allemaal wetenschappelijke onderzoeken op los laten maar feit is gewoon dat we anno 2009 in een andere tijd leven als toen.

    Vergelijkingen maken met iets als de NSB en dat wetenschappelijk noemen is lijkt er meer op dat de desbetreffende onderzoeker deze conclusie graag wilde maken en hiervoor naar vergelijkingen heeft gezocht. Op deze manier kun je voor iedere politieke partij wel een vergelijking maken met een of andere dubieuze club uit het verleden.

  7. Over alles een Mening › Ramsey Nasr: In het land der koningen  •  mei 2, 2009 @12:01

    [...] Wilders is geen NSB-er (I): De moderne burger [...]

  8. seven  •  mei 11, 2009 @14:17

    Michael • april 28, 2009 @09:39
    “rechtsonder: zeer rechts en conservatief”

    Rechts was de NSB niet, noch de partij van Hitler zelf. Beide partijen waren voorstander van een krachtige staat met veel sociale voorzieningen, daar waar rechts vaak juist een kleinere staat voorstaat. http://www.meervrijheid.nl/?pagina=1199