Dezer dagen is er heus spannend staatsrechtelijk nieuws te melden uit de Eerste Kamer. Femke Halsema verdedigt daar een voorstel voor een heuse grondwetswijziging. Eindelijk kunnen wetten straks getoetst worden aan de grondwet. Althans, gedeeltelijk. Maar een goed plan is het zeker.

In de Tweede Kamer is die wet al 243 kabinetten Balkenende geleden aangenomen. In 2004 met iedereen voor, behalve het CDA. Halsema’s initiatiefwet voorziet in een toetsing  van formele wetten aan de vrijheidsrechten in de grondwet, door een rechter. Niet aan de hele grondwet dus. Staatsinrichting heeft er niets mee te maken, en ook niet die belangrijke echter gekke grondrechten die we van de Sovjets in Helsinki in de wet moesten stoppen. (artikel 19-23.1).

De klassieke grondrechten dus. Grofweg 1 t/m 18.  Vrijheid van religie, vereniging, etc. Dit is juist zo belangrijk omdat het een lacune was in het Nederlandse wetgeving en rechtspraak. De staat kon, in theorie, wetten maken die niet in overeenstemming waren met de grondwet. Raar, maar het kan. De Eerste Kamer controleert er de facto een beetje op, maar dat is niet haar hoofdtaak. De Raad van State geeft wel advies over wetten, maar beslist niets.

Het mooie van deze wet is dat juist vele discussies die de afgelopen jaren zijn gevoerd, nu anders en dieper kunnen worden getoetst. Een burkaverbod in het OV, mag dat? Emails bekijken, mag dat zomaar? Tatoeageverbod bij de politie, is dat wel verenigbaar met de Grondwet? Wat de uitkomst van deze discussies ook is, en wat eventueel een rechter ook beslist, de besluiten krijgen meer legitimiteit. Daarmee wordt de Grondwet belangrijker én kunnen grondrechten meer tegen elkaar worden afgewogen. Het duurt nog even, het is pas de eerste lezing, maar laten we hopen dat deze wijziging er op termijn wel komt.

Hulde dus voor Halsema. En voor deze enige zinnige bijdrage van de LPF aan het Nederlands staatsbestel. Die hebben immmers ook voorgestemd.