In het nieuws, en ik citeer van nu.nl:
“Duitsland moet aan Italiaanse families van negen slachtoffers van nazi-Duitsland ongeveer 1 miljoen euro schadevergoeding betalen.”
Dit doet de historicus in mij opleven. Behalve dat het natuurlijk dolkomisch is dat het in Italië gebeurt, erger ik me eraan. We leven in 2008. Een fatsoenlijke Godwin wordt online overal weggehoond. Wat doen ze in Italië? Napruttelen over de Tweede Wereldoorlog. Dat is nog eens historisch bewustzijn, het lijkt Oost-Europa wel.
Als historicus, opgeleid in het afgelopen decennium, heb ik eigenlijk weinig met de Tweede Wereldoorlog van doen gehad. Dat is immers het speeltje van de baby-boomers. Sinds Pressers Ondergang was een tweedehands schuldgevoel een belangrijke factor in de Nederlandse politiek en samenleving. Een schuldgevoel dat tot allerlei positieve daden heeft geleid. Het verzet tegen de apartheid in Zuid-Afrika en snelle erkenning van homorechten zijn daar voorbeelden van. De slechte gevolgen zijn ook bekend: jarenlange vrees om ook maar een enkele bevolkingsgroep mogelijk tegen de schenen te schoppen. De totale verwarring tussen benoemen en problemen oplossen en benoemen en iets Eindoplossen. In ieder geval heeft de Tweede Wereldoorlog en met name de jodenvervolging lang nagesudderd, ook in Nederland. Nog steeds trouwens, dankzij de briljante geschiedenislesjes die we tegenwoordig 5 keer per week voorgeschoteld krijgen.
Nu zijn er inmiddels bibliotheken vol geschreven over de holocaust, en terecht. Een van de ergste misdaden van de mensheid. Het is nu echter reeds 2008, zo’n 63 ná de Duitse overgave. Waarom moet er nog schadevergoeding uitgekeerd worden aan nabestaanden van nazi-slachtoffers? Wat hebben die erbij te winnen? En vooral: waarom negeert zo’n rechter totaal de veranderde situatie in de wereld?
Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog is Europa 1 geworden, zijn er tientallen gewapende conflicten geweest overal op de wereld. Een hele rij economische crises hebben we overleefd en we zijn alweer toe aan de derde wereldorde sinds 39-45. Europa is enigszins één geworden. Hebben Italië en Duitsland niet al jaren dezelfde munt? Concreter: wat hebben die nabestaanden nu aan dat geld? Een nieuwe Mercedes kopen?
Bezig blijven met die oorlog, door schadevergoedingen of door slechte GeertGemak-geschiedenis, heeft geen enkele zin. Met de invoering van de Euro had er dan ook een streep gezet moeten worden onder dit soort dingen. Niet om de geschiedenis, laat staan leed en heldenmoed te ontkennen of te vergeten. Wel omdat het 2008 is. Omdat op deze manier de Godwins blijven komen en er geen enkel probleem van nu mee wordt opgelost.












