Vandaag in de Volkskrant weer een artikel over polarisatie in Nederland. Links- rechts tegenstellingen of culturele tegenstellingen. Een hot topic in Nederland. Ook Trouw vindt rechtse mensen dom, Von der Dunk vindt rechtse mensen dom en Geenstijl is het fair en balanced er niet mee eens. Het rare is: zelfs de slimme mensen denken ongenuanceerd over zulke tegenstellingen.

In het Volkskrant-artikel van vandaag staan wijze woorden. Tegenstellingen in Nederland tussen wat vroeger link-rechts heette, vormen zich nu deels langs culturele lijnen. Een breuk tussen meer kosmopolitische Nederlanders en mensen die zich slachtoffer voelen van internationalisering. Deze breuk vertaalt zich naar een scheiding tussen de partijen: enerzijds PVV en SP, anderzijds Groen Links en D66. Dit soort bevindingen zijn niet nieuw natuurlijk, ze vormen bijvoorbeeld ook, in veel subtielere vorm, de kaart van Nederland volgens het veel aangehaalde onderzoek van Motivaction. Mark Bovens en Frank Hendriks maken echter eenzelfde fout als bijvoorbeeld Joost van Velzen in de Trouw. Daar typeert hij de standaard rechtse reactie op internet:

“Het zijn een stel criminelen en zakkenvullers daar in Den Haag. En die buitenlanders, die moeten ze allemaal naar Texel sturen met een groot hek er omheen en dan afknallen.”

Een veelgehoorde uitspraak op sites als Geenstijl, maar ook onder elk kritisch stuk over boe-roeperts op internet. Von der Dunk typeerde Geenstijl-lezers op eenzelfde manier.

“Domheid van rechts is schuld van links”

Van Velzen en Von der Dunk hebben helemaal gelijk als ze pleiten voor het erkennen van de domheid van mensen. Die is ook verschrikkelijk. Zeker op de roep-maar-raak sites. Ze kunnen niet kritisch teksten lezen, geen enkele nuancering plaatsen, er is geen historisch besef en ze geloven steevast in allerlei complottheoriën over Islam, linkse media en politiek. De fameuze 80% van Lucas. Bovendien hebben ze de gevoelige tenen van relmarokkanen en het taalgebruik van Barry Madlener. Terug naar hun holen ermee en weg met de domheid.

Al deze commentatoren gaan echter voorbij aan een andere groep mensen, eentje die juist zeer actief is op allerhande internetfora. Slimme mensen, hoog opgeleid, goed verdienende mensen. Mensen die het zich kunnen veroorloven veel tijd, soms tot diep in de nacht, te discussieren over maatschappelijke thema’s. Als je de tijd neemt en over de schreeuwers heen leest, zie je bijvoorbeeld op Geenstijl goed beredeneerde, goed geschreven en interessante meningen voorbij komen.  Die mensen komen soms ook bij de PVV terecht. Die mensen hebben in ieder geval genoeg van oud-PvdA regentengedrag, van allochtonenknuffelen en van regelzucht. Die mensen zien ook complotten, of minimaal een vooringenomenheid bij oude media. Waar scharen we die mensen onder? Zeker niet bij dom rechts, bij de ‘maatschappelijk teleurgestelden’. Het is veel interessanter om te kijken waarom die mensen, against the odds, zich niet bij D66 of Groenlinks thuisvoelen.

De slimme schrijvers van zulke opiniestukken zouden zich veel meer in de krochten van het internet moeten begeven. S’avonds laat. En veel beter lezen, daar hebben ze voor gestudeerd. Grove lijnen trekken door Nederlandse verhoudingen kan iedereen. De nuance zoeken, is dat niet waar ze juist voor opkomen?